Balotazhi në Suharekë – A do ta vendosë fitoren votuesi aktiv apo votuesi që rri në shtëpi?
Dalja në votime ka qenë faktori më përcaktues i balotazheve në Komunën e Suharekës.
Analiza e katër proceseve zgjedhore të njëpasnjëshme – nga viti 2013 deri në vitin 2025 – tregon se jo gjithmonë fiton kandidati që prin në raundin e parë, por ai që arrin të nxjerrë në votime më shumë qytetarë në raundin e dytë. Ndryshimet mes raundit të parë dhe të dytë nuk janë vetëm shifra teknike; ato tregojnë gatishmërinë politike të secilit subjekt për të mobilizuar votuesit në një moment kritik kur fitorja varet nga çdo votë.
Në vitin 2013, në raundin e parë, dalja në votime ishte 30,115 votues. Rezultatet ishin shumë të ngushta: Sali Asllanaj i LDK-së mori 34.58% të votave, Bali Muharremaj i AAK-së 30.66%, ndërsa kandidati i PDK-së Ramë Vataj arriti 28.82%. Kjo tregoi një shpërndarje gati të barabartë të ndikimit politik. Mirëpo në raundin e dytë ndodhi rënia e daljes në 26,135, duke ndryshuar dinamikën e garës. Pjesëmarrja më e ulët i dha përparësi kandidatit që arriti të mbajë të mobilizuar elektoratin e tij bazë. Sali Asllanaj fitoi me 53.38%, ndërsa Bali Muharremaj arriti 46.62%. Kjo diferencë nuk u krijua nga rritja e votave të reja, por nga mungesa e votuesve që qëndruan në shtëpi dhe nuk u rikthyen në raundin e dytë.
E njëjta logjikë u konfirmua në vitin 2017. Raundi i parë kishte dalje prej 28,743 votues, ndërsa balotazhi ra në 26,204. Edhe pse Bali Muharremaj kryesonte në raundin e parë, fitorja e tij në raundin e dytë nuk erdhi vetëm nga ruajtja e votave ekzistuese, por nga aftësia për të mobilizuar votues të rinj dhe për të marrë një pjesë të votave të kandidatëve që dolën nga gara. Përsëri, votuesi aktiv vendosi rezultatin.
Në vitin 2021, për herë të parë pas shumë viteve, Suhareka nuk pati balotazh, pasi Bali Muharremaj fitoi që në raundin e parë me 51.30% të votave. Kjo fitore direkte ndodhi sepse kandidati arriti të mobilizojë shumicën absolute, duke shmangur rrezikun e rënies së daljes në balotazh.
Në zgjedhjet e vitit 2025, situata është rikthyer në pikën më kritike – balotazh mes Bali Muharremajt dhe Ardian Shalës. Raundi i parë shënoi një dalje prej 26,758 votuesish, pothuajse identike me vitin 2021, por asnjë kandidat nuk siguroi fitoren përfundimtare. Me subjektet e tjera jashtë garës, elektorati i tyre i mbetur mund të jetë vendimtar ose duke dalë në votime, ose duke qëndruar në shtëpi.
Historia zgjedhore e Suharekës tregon se balotazhi nuk është vetëm vazhdim i raundit të parë, por një garë krejtësisht e re, ku votuesi që del në ditën e zgjedhjeve ka më shumë peshë se në çdo moment tjetër. Nëse mobilizimi bie edhe për disa qindra vota, rezultati mund të përmbyset. Nëse dalja rritet, fiton ai që arrin të ngjallë më shumë besim dhe përgjegjësi qytetare.
Në Suharekë, balotazhet nuk i ka fituar gjithmonë kandidati më i votuar në raundin e parë – por ai që ka pasur më shumë votues prezent në kutitë e votimit në raundin e dytë. Vota e cila jepet në balotazh ka fuqinë të ndryshojë drejtimin politik të komunës për katër vitet e ardhshme, duke e bërë pjesëmarrjen qytetare faktor më të rëndësishëm se vetë rezultati fillestar.
