Ushqimet që duhet të shmangni nëse keni kolesterol të lartë
Kolesteroli është një substancë yndyrore e nevojshme për funksionimin e duhur të trupit, por kur nivelet e tij rriten tej mase, mund të bëhet rrezik për shëndetin, duke çuar në probleme si sëmundjet e zemrës dhe goditjet në tru.
Foto: Ilustrim
Një nga faktorët më të rëndësishëm që ndikon në rritjen e kolesterolit është dieta ushqimore. Më poshtë do të gjeni një përmbledhje të ushqimeve që duhen shmangur, si dhe këshilla për stilin e jetesës dhe trajtimet mjekësore për të menaxhuar më mirë kolesterolin.
Ushqimet që rrisin kolesterolin
1. Ushqimet e skuqura
Ushqimet e skuqura janë të pasura me yndyrna të ngopura dhe kolesterol. Këtu përfshihen sanduiçët e mëngjesit me vezë, djathë, salçiçe apo proshutë. Për të mbrojtur shëndetin tuaj, shmangni përdorimin e vajrave si:
- Dhjamë viçi dhe dhjamë derri
- Vaj palme dhe vaj kokosi
- Vajra pjesërisht të hidrogjenizuara (yndyrna trans)
- Shkurtim perimesh
2. Mishrat me yndyrë
Mishrat janë burime natyrore të kolesterolit. Produktet që ndikojnë më shumë përfshijnë:
- Mish viçi, qengji dhe derri me lëkurë
- Shpendë me lëkurë
- Mishrat e përpunuar si hot dog, salçiçe dhe proshutë
Për të ulur marrjen e kolesterolit nga mishi:
- Zgjidhni mishin e bardhë dhe pa yndyrë
- Hiqni lëkurën dhe yndyrën para gatimit
- Pjekni ose gatuani në skarë, jo në vaj
3. Produktet e qumështit me yndyrë të plotë
Edhe produktet e qumështit me origjinë shtazore përmbajnë yndyrna të ngopura. Ushqimet që duhet të kufizoni përfshijnë:
- Gjalpi dhe kremi
- Djathi dhe akullorja
- Qumështi dhe kosi i plotë
Kaloni te qumështi pa yndyrë dhe produktet e qumështit me pak yndyrë për të ndihmuar në uljen e kolesterolit.
4. Ëmbëlsirat e përpunuara
Shumë ëmbëlsira përmbajnë gjalpë dhe vajra të dëmshëm për zemrën. Për alternativa më të shëndetshme nëse piqni në shtëpi:
- Përdorni fruta të freskëta në vend të atyre të konservuara
- Zëvendësoni gjalpin me vajra të shëndetshëm ose pure banane
- Zgjidhni miell gruri të plotë dhe ulni sasinë e sheqerit
Rekomandohet që vetëm 7% ose më pak e kalorive ditore të vijnë nga yndyrnat e ngopura. Ja si përkthehet kjo në gramë:
- 1,200 kalori: 8 g yndyrna të ngopura
- 1,500 kalori: 10 g
- 2,000 kalori: 13 g
- 2,500 kalori: 17 g
Përveç shmangies së ushqimeve të dëmshme, përfshirja e ushqimeve me bazë bimore ndihmon në uljen e kolesterolit:
- Fasule dhe drithëra të plota si tërshëra dhe elbi
- Peshq të yndyrshëm (salmon, ton)
- Fara dhe arra (fara liri, bajame, avokado)
- Fruta dhe perime me fibra të larta (banane, patëllxhan)
- Ushqime të pasura me pektinë (mollë, luleshtrydhe)
- Ushqime të fortifikuara me sterole dhe stanole
- Antioksidantë si çaji jeshil dhe shafrani i Indisë
- Soja
Kolesteroli i lartë nuk menaxhohet vetëm përmes dietës. Aktiviteti fizik dhe zakonet e shëndetshme janë po aq të rëndësishme:
- Ushtrime aerobike (vrap, not) për 40 minuta, 3 herë në javë
- Lënia e duhanit
- Kufizimi i alkoolit
- Zvogëlimi i stresit
Nëse ndryshimet në dietë dhe stilin e jetesës nuk janë të mjaftueshme, mund të rekomandohen ilaçe si:
- Statinat (p.sh. atorvastatin, rosuvastatin)
- Zetia (ezetimibe) për të ulur thithjen e kolesterolit
- Frenuesit e PCSK9 si Praluent dhe Leqvio
- Frenuesit ACLY si Nexletol
- Fibratet, niacina dhe acidet yndyrore omega-3
Medikamentet duhen përdorur gjithmonë nën mbikëqyrjen e një mjeku.
Kolesteroli i lartë është një faktor i rëndësishëm rreziku për shëndetin kardiovaskular. Duke shmangur ushqimet e dëmshme dhe duke adoptuar një stil jetese të shëndetshëm, mund të ndikoni ndjeshëm në përmirësimin e niveleve të kolesterolit. Mos hezitoni të konsultoheni me mjekun për strategjinë më të mirë të menaxhimit të kolesterolit për ju.
