Në hijen e krizës qendrore, partitë nisin vrapin për zgjedhjet lokale – afati për kandidatë po afrohet, aplikime ende zero
Teksa kriza politike në nivelin qendror vazhdon të mbajë peng konstituimin e Kuvendit të Kosovës, më shumë se tre muaj pas certifikimit të rezultateve të zgjedhjeve parlamentare, vëmendja e subjekteve politike ka nisur të zhvendoset drejt garës së ardhshme: zgjedhjeve lokale.
Teksa kriza politike në nivelin qendror vazhdon të mbajë peng konstituimin e Kuvendit të Kosovës, më shumë se tre muaj pas certifikimit të rezultateve të zgjedhjeve parlamentare, vëmendja e subjekteve politike ka nisur të zhvendoset drejt garës së ardhshme: zgjedhjeve lokale. Me më pak se 40 ditë të mbetura deri në skadimin e afatit për dorëzimin e listave, partitë po përgatisin emrat e kandidatëve për kryetarë komunash dhe për asambletë komunale, ndonëse zyrtarisht, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ende nuk ka pranuar asnjë aplikim.
Zëdhënësi i KQZ-së, Valmir Elezi, ka konfirmuar për KosovaPress se pavarësisht se kanë kaluar 10 ditë nga hapja e periudhës së aplikimit, asnjë subjekt politik nuk ka bërë hapin final për të dorëzuar zyrtarisht kandidaturat.
“Deri më tani, asnjë subjekt politik nuk ka dorëzuar kërkesat për certifikim apo listat e kandidatëve për zgjedhjet lokale. Kjo periudhë aplikimi ka filluar më 26 qershor dhe do të përfundojë më 13 gusht 2025,” deklaroi Elezi. Ai shtoi se kjo situatë nuk është e pazakontë. “Zakonisht, edhe nga përvoja në proceset e kaluara zgjedhore, në javët e para subjektet politike kërkojnë informacione për dokumentacionin e nevojshëm për aplikim dhe kriteret që kërkohen në Ligjin për Zgjedhjet e Përgjithshme, Ligjin për Zgjedhjet Lokale dhe aktet nënligjore të KQZ-së.”
Procesi i Aplikimit Kalon Online
Për të lehtësuar procesin për partitë dhe kandidatët, KQZ ka mundësuar një platformë online për dorëzimin e aplikacioneve dhe listave të kandidatëve. Elezi shpjegoi procedurën hap pas hapi: “Fillimisht, përfaqësuesi i autorizuar i subjektit politik (përfshirë iniciativat qytetare dhe kandidatët e pavarur) duhet të plotësojë online të dhënat që kërkohen në platformën: https://apliko.kqz-ks.org.”
Për partitë politike të regjistruara dhe koalicionet, procesi është edhe më i thjeshtë, pasi atyre u janë dërguar tashmë emrat e përdoruesve dhe fjalëkalimet. Pas verifikimit të aplikimit fillestar, Zyra për Regjistrim, Certifikim dhe Kontrollin Financiar të Subjekteve Politike do t’u dërgojë kredencialet përfaqësuesve të autorizuar për të finalizuar aplikimin online.
Verifikim i Rreptë për të Gjithë Kandidatët
Të gjithë emrat e propozuar do t’i nënshtrohen një procesi të rreptë verifikimi nga KQZ dhe institucione të tjera relevante, për të siguruar që ata përmbushin të gjitha kriteret ligjore të përcaktuara në nenin 30 të Ligjit për Zgjedhjet e Përgjithshme. Një nga institucionet kyçe në këtë proces është Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGjK).
“Këshilli Gjyqësor i Kosovës është njëri prej institucioneve që KQZ-ja do të kërkojë verifikim të kandidatëve,” theksoi Elezi. “Në nenin 30 të ligjit për zgjedhje të përgjithshme, theksohet se kandidat nuk mund të jetë një person nëse ‘është dënuar në 3 vitet e fundit me vendim gjyqësor të formës së prerë për vepër penale, me një ose më shumë vjet burgim efektiv’. Prandaj, me qëllim të zbatimit të këtij përcaktimi ligjor, do të kërkojmë nga KGjK-ja që të verifikojë listën e kandidatëve nëse ndonjëri prej tyre nuk është në përputhje me këtë kufizim ligjor.”
Kriteret e Tjera përjashtuese sipas Ligjit
Përveç dënimeve penale, neni 30 i Ligjit për zgjedhjet e përgjithshme përcakton edhe disa kritere të tjera që e bëjnë një person të papërshtatshëm për t’u certifikuar si kandidat. Këto përfshijnë:
- Mbajtja e një funksioni të veçantë sipas Ligjit për Zyrtarët Publikë.
- Të qenit anëtar i shërbimit të jashtëm dhe përfaqësues diplomatik.
- Të qenit kryesues apo anëtar i KQZ-së ose Komisionit Komunal të Zgjedhjeve.
- Të qenit zyrtar i Panelit Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP).
- Heqja e të drejtës për të kandiduar me vendim të gjykatës ose PZAP-it.
- Mos-pagimi i gjobave të vendosura nga PZAP-i ose KQZ-ja.
- Mos-përmbajtja ndaj ndonjë urdhri të PZAP-it.
Ndërsa afati i 13 gushtit afrohet, presioni mbi subjektet politike do të rritet për të finalizuar dhe zyrtarizuar listat e tyre, duke shënuar kështu fillimin zyrtar të betejës për pushtetin lokal.