Emigracioni: Ku pozicionohet Kosova në krahasim me vendet tjera të Ballkanit perëndimor
Nga të dhënat e fundit mbi qëllimet për migrim për arsye pune dhe jetese, Kosova qëndron në mes të spektrit krahasuar me vendet fqinje, por situata mbetet shqetësuese për të ardhmen demografike dhe zhvillimin ekonomik të vendit.
Foto: Ilustrim
Nga grafiku i dhënë, të dhënat për Kosovën janë si më poshtë:
7% kanë refuzuar të përgjigjen ose nuk e dinë ende pozicionin e tyre.
7% e qytetarëve kanë një plan konkret për të migruar ose kanë filluar hapat për këtë qëllim.
7% kanë zhvilluar një plan, por nuk kanë ndërmarrë veprime konkrete.
6% shprehin një plan të qartë dhe kanë nisur veprime konkrete për emigrim.
74% e qytetarëve në Kosovë shprehen se nuk kanë dëshirë të migrojnë.

Krahasimi i Kosovës me Vendet Fqinje
Kur krahasojmë Kosovën me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, mund të vërejmë këto dallime kryesore:
- Shqipëria – Shqipëria qëndron në krye të listës me 17% të qytetarëve që kanë zhvilluar plane konkrete ose kanë nisur procesin për migrim. Ndërkohë, 66% nuk kanë dëshirë të largohen. Ky trend konfirmon krizën demografike të thellë në vend, me një rënie të popullsisë prej 13.8% mes viteve 2011-2023 sipas të dhënave të censusit të fundit.
- Bosnja dhe Hercegovina – Në Bosnjë, 14% kanë një plan të qartë për migrim, ndërsa 73% e qytetarëve deklarojnë se nuk dëshirojnë të largohen. Edhe pse situata është pak më e qëndrueshme, ajo mbetet e ndjeshme për shkak të krizës ekonomike dhe mungesës së perspektivës për të rinjtë.
- Serbia – Serbia ka një përqindje më të ulët të migracionit në nivel rajonal, me vetëm 10% të qytetarëve që kanë plane konkrete për t’u larguar, ndërsa 72% nuk kanë dëshirë të emigrojnë. Ky rezultat sugjeron një situatë më të stabilizuar në raport me vendet e tjera të rajonit.
- Maqedonia e Veriut – Maqedonia e Veriut përputhet ngushtë me Kosovën, ku 13% e popullsisë ka plane për migrim, ndërsa 66% shprehen kundër largimit.
- Mali i Zi – Mali i Zi regjistron përqindjen më të ulët të qëllimeve për migrim, me vetëm 9% të qytetarëve që kanë plane për të migruar. 72% deklarojnë se nuk kanë dëshirë të largohen.
Në përgjithësi, 13% e qytetarëve të Kosovës kanë plane konkrete ose gjysmë të detajuara për të migruar. Kjo përqindje është në të njëjtin nivel me Maqedoninë e Veriut (13%) dhe më e ulët se Shqipëria (17%), por më e lartë se Serbia (10%) dhe Mali i Zi (9%).
Në krahasim me Shqipërinë, Kosova qëndron më mirë për sa i përket përqindjes së qytetarëve që kanë plane për të migruar. Shqipëria ka një nivel më të lartë prej 17% krahasuar me 13% të Kosovës. Kjo tregon se problemet e depopullimit dhe emigrimit janë më akute në Shqipëri.
Nga ana tjetër, Kosova mbetet më keq se Serbia dhe Mali i Zi, ku përqindjet e planeve për migracion janë më të ulëta (10% dhe 9% respektivisht). Krahasuar me Maqedoninë e Veriut, Kosova ndan një situatë të ngjashme.
Arsyet Kryesore për Migracion në Kosovë
Tendencat e larta për migracion në Kosovë mund të lidhen me disa faktorë kyç:
- Mungesa e vendeve të punës – Pavarësisht përpjekjeve për të përmirësuar tregun e punës, shkalla e lartë e papunësisë vazhdon të ndikojë në të rinjtë.
- Pagat e ulëta – Kushtet ekonomike dhe standardi i jetesës mbeten sfida madhore për qytetarët e Kosovës.
- Perspektiva më e mirë jashtë vendit – Shtetet e BE-së ofrojnë më shumë mundësi për punësim dhe ngritje profesionale për të rinjtë.
- Problemet demografike – Largimi i popullsisë së re dhe aktive ekonomike sjell pasoja të mëdha për zhvillimin afatgjatë të vendit.
Gjithashtu, një studim më i hershëm ka treguar se:
- 53% e qytetarëve të Kosovës e konsiderojnë emigrimin dhe zvogëlimin e popullsisë si sfidën më të madhe joekonomike të vendit.
- Kjo shifër është më e lartë në Shqipëri, ku 64% e qytetarëve shprehin shqetësime të ngjashme.
Migrimi vazhdon të jetë një nga sfidat më të mëdha për Ballkanin Perëndimor, ku përqindja e qytetarëve që planifikojnë ose konsiderojnë largimin mbetet në nivele të larta.