Pesë vjet nga fillimi i pandemisë COVID-19
Më 11 mars 2020, Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) shpalli koronavirusin një pandemi globale, duke shënuar një moment historik që do të ndryshonte rrënjësisht jetën e miliarda njerëzve në mbarë botën.
Foto: Ilustrim
Sipas OBSH-së, vetëm në dy vitet e para të pandemisë, gati 15 milionë njerëz humbën jetën, një shifër tronditëse që dëshmon ashpërsinë e kësaj krize globale.
Rrugëtimi i kësaj pandemie nisi në dhjetor 2019, në qytetin kinez të Wuhan-it, ku mjekët filluan të trajtojnë një grup pacientësh me pneumoni të panjohur. Më 31 dhjetor, Kina njoftoi OBSH-në për këtë shpërthim, duke shënuar fillimin e një përpjekjeje globale për të kuptuar dhe frenuar virusin e ri.
Në janar 2020, virusi u përhap shpejt në të gjithë Azinë, duke ngritur shqetësime të mëdha për një pandemi të mundshme. Rasti i parë i konfirmuar në Shtetet e Bashkuara u raportua më 21 janar, duke treguar se virusi nuk njihte kufij.
Shkencëtarët identifikuan shpejt virusin e ri si SARS-CoV-2, dhe sëmundja e shkaktuar prej tij u njoh si COVID-19. Përhapja e shpejtë e virusit dhe mungesa e një trajtimi efektiv detyruan vendet në mbarë botën të ndërmarrin masa drastike, duke përfshirë mbylljen e qyteteve, kufijve dhe bizneseve.
Vala e parë e pandemisë goditi rëndë vendet evropiane si Italia dhe Spanja, duke mbingarkuar sistemet shëndetësore dhe duke shkaktuar një numër të madh vdekjesh. Përpjekjet globale u fokusuan në zhvillimin e vaksinave, një garë kohore që do të rezultonte në një arritje të jashtëzakonshme shkencore.
Në dhjetor 2020, vaksina e parë mRNA, e zhvilluar nga Pfizer-BioNTech, u miratua në Britani, duke shënuar një moment historik në luftën kundër COVID-19. Vaksina Moderna u pasua shpejt, duke ofruar shpresë për një fund të mundshëm të pandemisë.
Vaksinat mRNA, të cilat nuk përdorin viruse të gjalla ose të dobësuara, u treguan të jenë shumë efektive në parandalimin e infeksionit dhe sëmundjes së rëndë. Studimet sugjeruan se vaksinat parandaluan deri në 20 milionë vdekje, duke theksuar rëndësinë e tyre në frenimin e përhapjes së virusit.
Në vitin 2023, dy shkencëtarë, zbulimet e të cilëve mundësuan vaksinat e reja mRNA, u nderuan me Çmimin Nobel në mjekësi, një dëshmi e ndikimit të jashtëzakonshëm të punës së tyre.
Edhe pse COVID-19 është shndërruar në një virus respirator sezonal, zyrtarët e shëndetësisë paralajmërojnë se virusi do të vazhdojë të jetë fatal për disa njerëz. Pandemia ka lënë një trashëgimi të thellë, duke ndryshuar mënyrën se si jetojmë, punojmë dhe ndërveprojmë me njëri-tjetrin.