TM3 i kushtoi shtetit 826.6 milionë € – Mbrojtja sociale “konsumon” pjesën më të madhe të buxhetit
Agjencia e Statistikave të Kosovës ka publikuar të dhënat zyrtare për financat publike në tremujorin e tretë të vitit 2025, ku shpenzimet e Qeverisë së Përgjithshme kanë arritur në 826.6 milionë euro.
Sipas ASK-së, pjesën më të madhe të shpenzimeve e përbëjnë kompensimi i punëtorëve me 28.2 për qind dhe kontributet sociale e përfitimet me 25.9 për qind, ndërsa formimi i kapitalit bruto dhe konsumi i ndërmjetëm zënë përkatësisht 13.7 dhe 13.6 për qind të totalit.

Shpenzimet e mbetura janë shpërndarë në kategori të tjera të funksionimit dhe investimeve të sektorit publik.
Edhe sipas klasifikimit funksional COFOG, shpenzimet për TM3 2025 kanë mbetur në të njëjtin nivel prej 826.6 milionë euro, ku dominon orientimi në mbrojtje sociale me 26.3 për qind, pasuar nga çështjet ekonomike me 18.3 për qind, arsimi me 15.3 për qind dhe shërbimet e përgjithshme me 12.3 për qind.

Sektoret e tjerë përfitojnë pjesën e mbetur të buxhetit, duke reflektuar prioritetet e qeverisë për këtë periudhë.
Në anën tjetër, të hyrat e Qeverisë së Përgjithshme për tremujorin e tretë të vitit 2025 kanë qenë më të larta se shpenzimet, duke arritur në 927.2 milionë euro.
Pjesa më e madhe e të hyrave është siguruar nga tatimet në produkte, të cilat përbëjnë 73.6 për qind të totalit, ndërsa tatimet rrjedhëse në të ardhura kontribuojnë me 14.1 për qind.

Pagesat për prodhimin jashtë tregut, përfshirë shitjet e shërbimeve dhe produkteve publike, arrijnë në 3.8 për qind të të hyrave, ndërsa pjesa tjetër shpërndahet në kategori të ndryshme të arkëtimit buxhetor.
Kjo diferencë mes të hyrave dhe shpenzimeve tregon një bilanc pozitiv për TM3 2025, duke reflektuar stabilitet fiskal dhe performancë të qëndrueshme të financave publike për periudhën në fjalë.
Kush përfshihet në mbrojtje sociale në Kosovë – Kategoritë që i kushtojnë buxhetit më së shumti?
Mbrojtja sociale është një nga kategoritë më të mëdha të shpenzimeve publike në Kosovë dhe sipas ligjeve në fuqi, ajo përfshin një gamë të gjerë përfituesish dhe shërbimesh që synojnë mbështetjen e individëve dhe familjeve në rrezik social. Legjislacioni kosovar, përfshirë Ligjin për Shërbime Sociale dhe Familjare, e përcakton mbrojtjen sociale si mekanizëm për t’u siguruar mbështetje grupeve të cenueshme që nuk kanë mundësi të sigurojnë mirëqenie përmes të ardhurave të qëndrueshme apo kapacitetit vetjak.
Në këtë kategori hyjnë familjet me të ardhura të pamjaftueshme, përfituesit e skemës së asistencës sociale, personat e moshuar që marrin pensionet e pleqërisë, si dhe personat me aftësi të kufizuara që përfitojnë ndihma ose pensione bazuar në vlerësimin e paaftësisë. Po ashtu, pjesë e mbrojtjes sociale janë fëmijët pa kujdes prindëror, fëmijët e braktisur, si dhe të miturit që kërkojnë mbështetje institucionale apo kujdestari alternative. Shteti mbulon edhe kategori të veçanta të mbrojtjes, përfshirë invalidët e luftës, familjet e dëshmorëve, viktimat e dhunës dhe individët e tjerë që përballen me rrethana të jashtëzakonshme socio – ekonomike.
Shpenzimet në këtë sektor janë të larta sepse përveç ndihmave monetare, mbrojtja sociale përfshin edhe shërbime të specializuara si rehabilitimi, mbikëqyrja sociale, strehimi i përkohshëm, kujdesi për persona në rrezik dhe programe të ndërhyrjes emergjente. Kjo e bën mbrojtjen sociale një ndër shtyllat kryesore të politikave të mirëqenies në Kosovë dhe një nga zërat më të rëndësishëm të buxhetit vjetor, duke reflektuar detyrimin e shtetit për të mbrojtur qytetarët më të cenuar.