113 vjet nga shpallja e pavarësisë së Shqipërisë
Sot, më 28 Nëntor 2025, Shqipëria shënon 113 vjet nga shpallja e Pavarësisë, një nga ngjarjet më të rëndësishme të historisë sonë kombëtare.
Kjo ditë simbolizon jo vetëm shkëputjen politike nga Perandoria Osmane, por edhe bashkimin shpirtëror të shqiptarëve rreth identitetit, kulturës dhe simboleve të tyre.
Shpallja e Pavarësisë – 28 Nëntor 1912
Më 28 Nëntor 1912, në qytetin e Vlorës, Ismail Qemali së bashku me 83 delegatë nga të gjitha trevat shqiptare ngriti flamurin kuqezi dhe shpalli Pavarësinë e Shqipërisë. Kjo u bë në kulmin e Luftërave Ballkanike, në një moment kur rrezikohej copëtimi i trojeve shqiptare mes shteteve fqinje.
Aktin e Pavarësisë e nënshkruan delegatë nga shumë krahina shqiptare: Vlora, Berati, Tirana, Kruja, Durrësi, Shkodra, Gjakova, Peja, Prizreni, Dibra, Elbasani, Janina, dhe shumë të tjerë. Ky ishte një akt i rrallë uniteti kombëtar.
Kush e shpalli Pavarësinë?
Figura qendrore e kësaj dite ishte Ismail Qemali, i cili mbërriti në Vlorë më 27 Nëntor 1912 dhe ditën pasuese udhëhoqi Kuvendin e Pavarësisë. Ai u zgjodh njëzëri Kryetar i Qeverisë së Përkohshme dhe firmosi aktin historik.
Krah tij qëndruan personalitete të shquara si:
- Luigj Gurakuqi
- Dom Nikoll Kaçorri (nënkryetar i qeverisë)
- Qazim Kokoshi
- Jani Minga
- Bedri Pejani
- Abdi Toptani
- Mustafa Kruja
- dhe dhjetëra delegatë të tjerë që përfaqësonin trevat shqiptare nga veriu në jug.
Kush e qëndisi Flamurin e Pavarësisë?
Flamuri i ngritur në Vlorë më 1912 pothuajse gjithmonë është lidhur me emrin e Marigo Posios, patriote vlonjate që ndihmoi në qendisjen e flamurit sipas kërkesës së Ismail Qemalit. Flamuri përshkruhet si një shqiponjë e zezë dykrerëshe mbi një fushë të kuqe, simbol i lashtësisë ilire dhe identitetit shqiptar.
Historikisht përmenden edhe kontribute të tjera në sjelljen dhe ruajtjen e flamurit, por Marigoja mbetet figura më e njohur dhe më ikonike e këtij akti simbolik.
Rëndësia e Aktit të Pavarësisë
Shpallja e Pavarësisë:
- vendosi themelet e shtetit modern shqiptar;
- i dha fund sundimit pesëshekullor osman;
- mëtoi të garantonte mbrojtjen e territoreve shqiptare pas shpërbërjes së Perandorisë Osmane;
- shënoi fillimin e diplomacisë shqiptare drejt njohjes ndërkombëtare.
Kryeqyteti i parë i shtetit të ri u bë Vlora, ku funksionoi edhe qeveria e përkohshme për disa muaj.
Trashëgimia e 28 Nëntorit sot
28 Nëntori sot nuk është thjesht festë zyrtare. Është një ditë reflektimi për rrugën e kombit, për sakrificat e paraardhësve dhe për vlerat që na bashkojnë: lirinë, identitetin dhe krenarinë kombëtare.
Flamuri kuqezi, i ngritur për herë të parë si simbol shtetëror në atë ditë të ftohtë të vitit 1912, mbetet sot një emblemë e unitetit të shqiptarëve kudo në botë.
Gëzuar 113-vjetorin e Pavarësisë së Shqipërisë!
Nder dhe respekt për të gjithë ata që kontribuan në lindjen e shtetit shqiptar.